Skip to main content

De Bijbel als basis voor de scheppingstheorie

Heel uw woord is de waarheid, al uw rechtvaardige verordeningen zijn voor eeuwig. (Ps. 119:160, NBG)

Creabel gaat ervan uit dat de Bijbel het Woord van God is. Wie dat uitgangspunt neemt, moet ook zeggen wat hij ermee bedoelt en waarom hij het aandurft.

Welke Bijbel?

In de eerste plaats de canonieke boeken, zoals die in het Hebreeuws en het Grieks geschreven zijn. Niet alle vertalingen zijn gelijkwaardig, want vertalen gaat ofwel volgens de letter van de tekst, ofwel volgens de gedachte die de vertaler erin leest. Daar komt bij dat het Hebreeuws zich niet gemakkelijk laat uitleggen. Omdat de tekst eeuwenlang zonder klinkertekens werd opgeschreven, zijn de punten die de klinkers aangeven er pas veel later bij gekomen.

Laat een Nederlandse of Engelse vertaling ons met een vraag zitten, dan gaat de grondtekst erbij en kijken wij naar de betekenis volgens Strong of een andere taalkundige verklaring. Met de academische bijbelkritiek, die uit de tijd van de Verlichting stamt, gaan wij voorzichtig om. Wij nemen het woord van God ernstig en geloven dat wonderen mogelijk zijn.

Andere oude geschriften

De Bijbel situeert de schepping ongeveer zesduizend jaar geleden. Uit de eeuwen daarna hebben archeologen duizenden kleitabletten opgegraven die een helder beeld geven. In de tijd dat Abraham uit Ur der Chaldeeën wegtrok, bijna tweeduizend jaar voor Christus, woonde daar een volk met scholen, contracten, rekenkunde en archieven. Wat die tabletten zeggen over het schrift van vóór Abraham is een aparte vraag. Die krijgt een eigen pagina, want zij is te belangrijk om in één zin af te doen.

Ook buiten de canon wordt gelezen, zonder dat zo'n geschrift daarmee hetzelfde gewicht krijgt. Het boek Henoch staat niet in onze canon en is daarom geen maatstaf, maar het blijft een oud geschrift dat iets prijsgeeft over hoe men toen dacht. De Joodse geschiedschrijver Josephus geeft houvast waar het om jaartallen en gebeurtenissen gaat. Wie dieper in de materie doordringt, vindt veel geschiedkundig materiaal, waarvan het werk van Robert de Telder het beste Nederlandse voorbeeld is: hij schreef daar jarenlang over en bracht meer dan tien boeken op de markt.

De Bijbel als theorie

Een theorie is, zegt de encyclopedie, een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge samenhang beschreven worden; in de wetenschap is zij een toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid. Is de Bijbel in die zin een theorie? In dit boek staan heel wat denkbeelden, feiten en gebeurtenissen in onderlinge samenhang beschreven. Als uitgangspunt van een model is dit boek dus minstens evenveel waard als eender welke andere tekst.

Dat is een bescheiden bewering, met opzet zo gehouden, want of een model klopt blijkt niet uit zijn uitgangspunt maar uit wat ermee te voorspellen valt.

Grond voor onze zekerheid

Het eerste argument is niet wetenschappelijk, maar het is wel het sterkste dat wij hebben. Wie zich werkelijk afvraagt of God bestaat en een omgang met Hem zoekt, krijgt persoonlijk antwoord. Zo'n ervaring verandert een leven zo ingrijpend dat er maar weinig mensen zijn die daarna het geloof nog loslaten!

Voor ons komt daar jarenlang onderzoek bij. De meesten van ons hebben een gedegen scholing en een industriële loopbaan gehad, en dan achtervolgt de vraag naar de oorsprong van het leven je bij elke natuurkundige, scheikundige of biologische wet die je tegenkomt. De druk van de media, de scholen en de overheid om in de evolutietheorie te geloven heeft dat onderzoek alleen maar aangewakkerd. Geloven zonder bewijs, is dat wetenschap?

Dat Creabel na veertig jaar nog bestaat en in Vlaanderen een vaste plaats heeft gekregen, danken wij voor een groot deel aan de zekerheid die dit onderzoek ons gaf. Daarin staan wij niet alleen: over de hele wereld werken gelijkgestemden aan dezelfde vragen.

Genesis bij nader inzien

Wie heeft Genesis bijgehouden? Het eerste boek van de Bijbel is bij nader inzien geen doorlopend verhaal van één schrijver. Het valt uiteen in afgesloten delen, en elk van die delen eindigt met een vaste formule die een naam noemt. De Britse officier P.J. Wiseman zag diezelfde formule staan op de kleitabletten die hij in het Midden-Oosten onder ogen kreeg, waar zij een document afsluit. Wat dat betekent, en even belangrijk wat het niet betekent, staat op de pagina's van deze rubriek.

  • P.J. Wiseman (1888-1948) vertelt wie die officier was: geen archeoloog maar rekenplichtig officier bij de luchtmacht, wat verklaart waarom juist hém de slotformules op boekhoudtabletten opvielen.
  • 77 Boeken telt de delen en laat zien hoe wij aan dat getal komen.
  • De kleitabletten van Wiseman geeft weer wat Wiseman werkelijk voorstelde, en even uitdrukkelijk wat hij erbij openliet.
  • Kleitabletten verslag van directe getuigen gaat over de aard van het boek. Genesis is in de eerste plaats een familiedocument dat de stamboom bijhoudt, en de schrijvers waren ooggetuige, deelnemer en eigenaar tegelijk. Wie zo'n stuk aan zijn kinderen doorgeeft, heeft er alle belang bij dat het klopt.
  • Adam en Eva bestonden echt behandelt de eerste mensen als wat de tekst van hen maakt: mensen zoals u en ik, die van aangezicht tot aangezicht met hun Schepper spraken.
  • Het archief van Jozef volgt het spoor van de laatste schrijver. Juist zijn deel van Genesis geeft het meeste prijs over de manier waarop het boek tot stand kwam.
  • Het schrift van de aartsvaders gaat over de tekens zelf: een alfabet van tweeëntwintig letters dat een gezin kan doorgeven en dat in de eerste eeuw na Christus nog gelezen werd.
  • Adam en Eva in het eerste studiejaar laat zien hoe gemakkelijk dat schrift te leren viel: elk teken is een tekening, en de klank ervan is de eerste klank van wat er getekend staat.
  • Zes bezwaren tegen de tablettheoriezet de tegenspraak op een rij, in de scherpste vorm die ervan bestaat.
  • De bewijsvoering van Godverschilt van die van de menselijke wetenschap, maar dat betekent niet dat Hij Zich aan de toetsing onttrekt. Zij heeft de vorm van een rechtsgeding, waarin God Zijn eigen woord ter toetsing voorlegt.

Het doel van dit boek

De Bijbel kan dus een basis zijn voor de scheppingstheorie. Voor wie erop vertrouwt dat dit het woord van God is, spreekt dat vanzelf; voor wie dat niet doet, blijft het een bedenksel zoals zoveel andere. Het model staat ondertussen decennia, het is in overeenstemming met de natuurkundige en geschiedkundige feiten die de laatste eeuwen bekend werden, en wij kennen geen waarneming die het onderuithaalt.

Toch is dit boek voor meer gegeven dan voor een theorie. Het is in de eerste plaats een ontmoetingsplaats: wie erin leest met het verlangen God te ontmoeten, zal Hem daarin vinden. Dat is langs wetenschappelijke weg niet aan te tonen en voor miljoenen gelovigen wel werkelijkheid. Ten tweede laat het ons onze afkomst kennen, van vóór de tijd dat er een aardse getuige was tot aan de voltooiing van Gods plan met de schepping. Ten derde geeft het levenswijsheid, zodat de lezer weet wat zijn Schepper van hem verwacht. En door alles heen loopt één draad: Jezus Christus.

Een boek met zo'n bereik overstijgt de maat van een geschiedenisboek. Dat het tegelijk het meest gelezen en het meest gedrukte boek op aarde is, verbaast ons dan ook niet!

rm 2024, herzien november 2026

Met dank aan David Pawson (1930-2011).