Onder deze titel willen we enkele geestelijke wetmatigheden in de schijnwerper stellen. Geestelijke wetmatigheden zijn de spirituele tegenhanger van de natuurwetten. Een natuurwet die iedereen kent is bijvoorbeeld de zwaartekracht. Dat is de kracht die op je lichaam werkt en je met beide voeten op de grond zet; struikel je, dan val je languit op de grond.

In de geestelijke wereld bestaan er net zo van die wetmatigheden. Een heel bekende, waar veel naar gerefereerd wordt, staat bij Mattheüs. Jezus raakt de ogen van twee blinden aan en zegt:

U geschiede naar uw geloof. (Mt. 9:29, NBG1951)

Diezelfde woorden zegt Hij tegen de hoofdman van Kafarnaum (Mt. 8:13), en bij Marcus klinkt het als "alle dingen zijn mogelijk voor wie gelooft" (Mc. 9:23). Het is de kracht achter gebed, wilskracht en overtuiging.

Voor de volledigheid moeten we toch even een fundamenteel verschil tussen natuurwetten en hun geestelijke tegenhanger belichten: natuurwetten reageren onmiddellijk en werken onverbiddelijk. Geestelijke wetmatigheden werken veel langzamer en soms helemaal niet… De mens heeft er wel vat op, maar toch niet absoluut.

Met deze korte inleiding kunnen we terug naar de titel. Die impliceert om te beginnen dat er meerdere goden zijn en van die goden verwachten mensen geluk, voorspoed of het uitkomen van allerhande wensen. Een god is iets wat je vereert; dat kan een beeld zijn, een persoon, een gedachte of een levensstijl. En die god beheerst je leven in mindere of meerdere mate, afhankelijk van hoe je ermee omgaat. Spijtig genoeg zijn er goede en slechte goden. Slechte goden brengen heel wat onheil op de wereld. Bij veel natuurvolkeren probeert men die slechte goden gunstig te stemmen met offers, maar dat lukt niet altijd goed.

Je kunt jezelf de vraag stellen wat de oorsprong van dit alles is, maar dat is een hoofdstuk apart en daar wagen we ons voorlopig nog niet aan. Wat wij bij Creabel onderzoeken is een andere vraag: of het leven en de aarde het werk zijn van een Schepper. Op onze website staan de aanwijzingen die wij daarvoor tegenkomen — en ook de argumenten die wij bij nader inzien hebben laten vallen, want die zijn er evengoed.

Twee dingen houden ons daarbij het meest bezig. Het eerste is de variatie in het leven. Die zit ingebouwd, en zij heeft een grens: hond, wolf, coyote en goudjakhals krijgen samen vruchtbare jongen en horen dus bij elkaar, maar bij al dat variëren komt er geen nieuwe bouwtekening bij. Het tweede is het ontstaan van de allereerste levende cel. Zolang er nog geen voortplanting is, is er ook geen selectie die het geslaagde bewaart, en dan moet het toeval in één keer een werkend geheel opleveren.

Ook hier moeten we voorzichtig zijn, want de waarheid is dat wetenschappelijke bewijzen meer dan eens op twee manieren kunnen worden geïnterpreteerd; wat wij eruit afleiden is een gevolgtrekking en geen meting. Maar als je alles voldoende onderzoekt, kom je tot de vaststelling dat er meer dan eens in de richting van een Schepper moet worden gedacht.

En dat is een probleem! De meeste medewerkers van Creabel hebben een wetenschappelijke of technische opleiding genoten. Zij hebben hun loopbaan in de industrie opgebouwd en voor sommigen is die ondertussen afgelopen. In de industrie wordt alles met een doel gedaan of gemaakt. En dat is het probleem: als je begrijpt dat je zelf door een Hoger Wezen bent geschapen, dan moet je jezelf de vraag stellen: waarom ben ik hier? Wat wordt er van mij verwacht? Met andere woorden: je moet misschien op een of andere manier vroeg of laat verantwoording afleggen.

Maar er zit ook een goede kant aan: als je ziet met welk oog voor detail wij en onze leefomgeving gemaakt zijn, dan begrijp je dat dit geen knutselwerk was. Wij zijn met veel zorg en oog voor detail geschapen en ons leven wordt op allerlei manieren beschermd. Dat leidt ertoe dat je moet toegeven dat dit met veel liefde gedaan is.

En dan kan je op zoek gaan naar wie deze Schepper is en wat Hij van ons verwacht. Dat is iets wat iedereen voor zichzelf moet doen. We zijn allemaal verschillend – die diversiteit alleen al is een enorme engineering-klus geweest, zie De biologie van seks: meer dan liefde en genot. We zijn unieke mensen en wij hebben ondervonden dat onze Schepper met ieder van ons een eigen plan heeft. Veel hangt af van jezelf.

Dan is er nog iets wat we doorheen de geschiedenis van de mensheid zien. Archeologen vinden over de hele wereld tal van restanten van vergane culturen, zie Het nut van geschiedenis. Sumer, de Hethieten, Assyrië, Babylonië, het Romeinse rijk in het westen — stuk voor stuk waren dat de grootmachten van hun tijd, en stuk voor stuk zijn ze verdwenen. Historici hebben gezocht naar de redenen waarom dat gebeurt. Arnold Toynbee en Joseph Tainter schreven er dikke boeken over, en zij komen uit bij een bestuur dat zijn greep verliest, bij een samenleving die zo ingewikkeld wordt dat ze zichzelf niet meer kan onderhouden, en bij een bovenlaag die niet meer levert wat ze belooft.

Wat merkwaardig is, is dat er één klein volk is dat al die grootmachten heeft overleefd. Israël bestaat sinds Abraham. Het heeft de slavernij in Egypte meegemaakt, de ballingschap in Assyrië en in Babel, twee keer de verwoesting van zijn tempel, en daarna een verstrooiing over de wereld die eeuwen duurde. De rijken die het onderworpen hebben zijn er niet meer; het volk is er nog.

De Bijbel legt zelf het verband. Deuteronomium 28 zet de twee wegen naast elkaar — zegen bij trouw, onheil bij afkeer — en het boek Richteren laat die twee wegen een aantal keer na elkaar zien in de geschiedenis van datzelfde volk. Let er wel op dat het niet vanzelf gaat en niet meteen: in Richteren duurt zo'n periode van onderdrukking soms tientallen jaren. Zo werken geestelijke wetmatigheden nu eenmaal: langzaam, en de mens heeft er wel vat op, maar niet absoluut.

Wat God tegen zijn eigen volk zegt is dus duidelijk. Of Hij ook met de andere culturen zo omgaat, staat er niet met zoveel woorden. Wij vermoeden van wel, en wij zeggen er meteen bij dat het een vermoeden is met een zwakke plek: een verklaring die op élke vergane cultuur past, verklaart er eigenlijk geen enkele. Wat er wel staat, is de bedoeling die de Bijbel er zelf bij geeft — dat de mensen zich op zijn minst zouden realiseren dat ze hun leven aan God te danken hebben en dat enige dankbaarheid gepast is, onder andere door respect te tonen aan hun medemens.

Het Boek van de Schepper is de Bijbel. Er is geen boek dat vaker gedrukt is, en van geen enkel boek bestaan er vertalingen in meer talen. Op 1 september 2026 was de hele Bijbel vertaald in 807 talen, en was er in ruim 4.100 van de ongeveer 7.400 talen op aarde minstens een gedeelte beschikbaar. Er is ook geen boek dat vaker verboden is. Keizer Diocletianus liet in 303 de christelijke geschriften opsporen en verbranden. Koning Hendrik VIII verbood in 1543 bij wet dat gewone mensen — arbeiders, leerjongens, boeren, en vrouwen beneden een bepaalde stand — de Bijbel in het Engels zouden lezen. William Tyndale, die de vertaling gemaakt had, werd in 1536 in Vilvoorde gewurgd en verbrand. En toch is het Boek er nog steeds, in steeds meer talen.

De mens is geschapen met een vrije wil. Het is niet meer dan logisch dat de Schepper Zelf die vrije wil respecteert. In dit leven krijgen we de kans om uit te zoeken wat Gods wil met ons leven is, en we krijgen de kans om te kiezen wie of wat onze god(en) is/zijn. Maar bedenk bij die optie dat je geschapen bent met een doel, en je Maker kan de omstandigheden keren zodat je uiteindelijk toch tot dat doel komt. De eenvoudigste weg is om zelf te zoeken naar dat doel.

En wanneer er niets dan onheil over je komt, moet je jezelf misschien eens afvragen welke god je dient…

Dat is volgens ons de start van een avontuur met een heel bijzonder perspectief.

Bronnen

Bijbelteksten (NBG1951): Mt. 9:29, Mt. 8:13, Mc. 9:23 — "u geschiede naar uw geloof". Deuteronomium 28 (zegen en vloek naast elkaar). Het boek Richteren, voor de opeenvolging van afkeer, onderdrukking en herstel.

Waarom culturen vergaan

• Arnold J. Toynbee, A Study of History, Oxford University Press, 1934–1961, 12 delen.
• Joseph A. Tainter, The Collapse of Complex Societies, Cambridge University Press, 1988.

De Bijbel: verspreiding en verbod

• Vertaalcijfers: ProgressBible Snapshot, stand 1 september 2026, weergegeven door Wycliffe Bible Translators UK, https://wycliffe.org.uk/statistics/ — 807 volledige Bijbels, 1.844 Nieuwe Testamenten en 1.519 gedeelten, elk in een aparte categorie geteld, op 7.394 talen. Samen ruim 4.100 talen met minstens een gedeelte. ⚠️ Deze telling wordt maandelijks bijgewerkt; ververs haar bij een herdruk.
• Oplagecijfers: Guinness World Records, categorie best-selling book.
• Diocletianus, edict van 24 februari 303: Eusebius, Historia Ecclesiastica VIII.2.4, en Lactantius, De mortibus persecutorum 12.
• Hendrik VIII: Act for the Advancement of True Religion, 34 & 35 Henry VIII c. 1 (1543).
• William Tyndale: terechtgesteld te Vilvoorde, oktober 1536.

Eigen artikelen

• De biologie van seks: meer dan liefde en genot
• Het nut van geschiedenis