Ademen door de neus


Gen 2:7 toen formeerde de HERE God de mens van stof uit de aardbodem en blies de levensadem in zijn neus; alzo werd de mens tot een levend wezen.

God blies de levensadem in onze neus, doen wij dat ook?

Hoe" juist "ademen de oplossing kan zijn voor astma, hooikoorts, eczeem en nog veel meer ongemakken.

Inleiding

Maakt het voor onze gezondheid een verschil hoe we ademen? Het blijkt van wel! Hoeveel we ademen, en of we door de neus of door de mond ademen, drukt een stempel op onze gezondheid!

Er wordt ons al verschillende decennia aangeraden om in bepaalde omstandigheden, bijvoorbeeld onder stress, of bij een misselijk gevoel eens goed en diep te ademen. Dit blijkt fout te zijn!

Ook het ademen door de mond is niet zo onschuldig. Er zijn een aantal voor de hand liggende redenen om door de neus te ademen:  de neus verwarmt de koude lucht, hij maakt de lucht vochtig en filtert schadelijke stoffen uit de ingeademde lucht. Hierdoor krijgen de longen ideale lucht te verwerken, ze functioneren zo gemakkelijker en hebben minder last met het verwijderen van stofdeeltjes die met de ingeademde lucht de longen binnenkomen om daar in het slijmvlies te belanden.

Onze neus beperkt in zekere mate ook de hoeveelheid lucht die we inademen. De moderne mens ademt namelijk te veel! En ook voor het ademen moeten we vaststellen dat overdaad schaadt!

Er ontbreekt in dit lijstje nog een belangrijke factor, maar daar komen we later op terug.

De ademcyclus

Elke cel van ons lichaam heeft zuurstof nodig om te kunnen  functioneren. Die zuurstof komt het lichaam binnen via de longen.  Daar worden  de zuurstofmoleculen door de hemoglobine in het bloed meegenomen. Bij de meeste mensen bedraagt de zuurstofverzadiging van de hemoglobine rond de 97%. Hierdoor kan elke cel in ons lichaam in ruime mate voorzien worden van zuurstof. De zuurstof wordt in de cellen verbruikt en de afvalstoffen CO2 en H2O dienen vervolgens ons lichaam verlaten, althans in zekere mate. Het blijkt namelijk dat het CO2 tijdens zijn verblijf in ons lichaam een belangrijke rol speelt in het bloed. In gezond bloed is een nauwkeurig bepaalde hoeveelheid CO2 aanwezig. Wanneer een cel daar nog een CO2 molecule aan toevoegt, dan geeft dat voor de hemoglobine net dat potentiaalverschil waardoor de zuurstof van de hemoglobine los komt. Als het CO2-niveau  iets te laag is, dan komt de zuurstofmolecule niet los van de hemoglobine en komt er geen zuurstof in de cel ondanks dat ze een CO2 molecule heeft afgeleverd.

Hyperventilatie

In juiste omstandigheden is bij het uitademen de hoeveelheid CO2 evenredig met de hoeveelheid opgenomen O2. Maar wanneer we bijvoorbeeld een luchtbed met de mond opblazen, dan voelen de meesten van ons zich duizelig worden en moeten we even gaan zitten om te bekomen. De oorzaak? Met deze overdreven ademactiviteit (=hyperventilatie) is er te veel aan CO2 uit ons lichaam ontsnapt en daardoor komt de zuurstof niet meer van de hemoglobine los. Wanneer iemand hyperventileert, wordt, om het slachtoffer te helpen, meestal de methode met de ‘plastic zak op mond en neus’ toegepast. De uitgeademde lucht komt in de plastic zak en wordt terug ingeademd. Op deze manier komt de CO2 terug in de longen en dit verhindert de verdere afname van het CO2 gehalte in het bloed. Wanneer het CO2 -niveau weer op peil is, kan de, in het bloed ruimschoots aanwezige zuurstof, weer opgenomen worden en gaat het lichaam weer normaal functioneren.

Het flauwvallen bij hyperventilatie is een reactie van het lichaam op een extreem laag CO2- niveau in het bloed waardoor er geen zuurstof kan worden overgedragen van het bloed naar de hersencellen.

Waarom ademen we teveel?

Onze ademhaling wordt gestuurd door het ademcentrum dat zich achteraan in onze hersenen bevindt. ‘Sensoren’ in  de halsslagader – chemo-receptoren -  meten niet het O2-gehalte, maar het CO2-gehalte in het bloed. Het ademcentrum stuurt ook de juiste spieren aan . Bepaalde situaties in ons leven laten een hoger CO2 gehalte toe: zo mag er bijvoorbeeld in een spannende situatie al wat COuit het bloed verdwijnen, omdat zulke situatie normaal gezien wordt gevolgd  door vluchten of vechten.  Beide vergen een fysieke inspanning  en daardoor komt er terug CO2 in het bloed.  Als deze situatie regelmatig voorkomt, wordt de ‘instelling’ van het ademcentrum bijgewerkt: het gewenste CO2 niveau wordt verlaagd. Dit is wat er gebeurt bij het kijken naar spannende films, of als gevolg  van stress ( incl. autorijden.. ) Al deze momenten van spanning geven het lichaam een signaal dat er fysische activiteit zal volgen en dat het CO2 gehalte omlaag mag. Maar de fysieke inspanning volgt (vaak) niet en  beetje bij beetje wordt de “CO2-thermostaat” bijgesteld. Hierdoor verandert de zuurtegraad van het bloed.

Chronische hyperventilatie

Deze verkeerde zuurtegraad laat zich in allerlei mechanismen voelen, en wel eerst in de zwakste. Hierdoor kunnen de symptomen erg variëren van persoon tot persoon.

Wanneer de pH van het bloed niet goed is, zal het lichaam maatregelen treffen om deze weer goed te krijgen.  Dat kan op een snelle manier. Door sneller of meer te ademen stijgt de pH van het bloed omdat het CO2 aandeel kleiner wordt. Anderzijds zal door langzamer te ademen de pH dalen en het CO2gehalte stijgen.

Een stabielere oplossing die minder snel werkt, is een reeks chemische reacties rechtstreeks in het bloed. Dit geeft aanleiding tot vorming van afvalstoffen; deze worden dan door de nieren afgevoerd en daarbij  verlaten veel positief geladen ionen (zoals Na+, Mg+, Ca+, K+) het bloed. Dit is de reden waarom veel astmapatiënten een magnesium tekort hebben.

Wanneer ons lichaam de  zuurtegraad van het bloed niet op het juiste niveau krijgt, heeft dit een chronisch zuurstoftekort als gevolg , wat met de medische term ‘hypoxia’ wordt aangeduid.  Christian Bohr ontdekte reeds in 1904 dat een te laag CO2 gehalte in het bloed, de zuurstof opname in ons lichaam belemmert.

Tal van functies in ons lichaam kunnen falen door een onjuiste zuurtegraad van het bloed en een chronisch tekort aan zuurstof:  hierdoor kunnen een aantal ziekten ontstaan. De Russische longspecialist Konstantin Buteyko ontdekte ongeveer 60 jaar geleden dat 150 ziekten gerelateerd zijn aan teveel en te diep ademen!

Wat zijn de gevolgen?

CO2 is een spierontspanner, een tekort kan daarom spieren doen verkrampen: Een eerste categorie van symptomen heeft daarom te maken met het samentrekken van (glad) spierweefsel. Alle holtes in ons lichaam zijn aan de buitenzijde voorzien van glad spierweefsel: onze aders, onze darmen, holle organen en onze bronchiën. Afhankelijk van welk glad spierweefsel er samentrekt, hebben we last van hoge bloeddruk, darmklachten of astma (samenknijpen van de luchtwegen )! Ook angina pectoris is een gevolg van een tekort aan CO2de hartspier verkrampt en dit laat zich voelen als een beklemmende en doordringende pijn in de borstkas.

Een tweede categorie van klachten hebben expliciet te maken met een laag zuurstofgehalte  door een slechte overdracht naar de cellen. Dit kan tal van gevolgen hebben.  Voorname functies kunnen het laten afweten of afval wordt niet voldoende verwijderd. Herkenbare symptomen zijn bijv. koude handen of voeten.

Een derde categorie van klachten heeft te maken met de mogelijkheden van het lichaam dat probeert om de pH van het bloed terug op peil te brengen via chemische processen. Belangrijk voor onze gezondheid is te beseffen dat hierbij veel sporenelementen het bloed verlaten en dat er zodoende een tekort aan bepaalde mineralen kan ontstaan. 

Een effect dat zowel in de tweede als de derde categorie valt is dit: omdat er te weinig zuurstof naar de cellen komt, moeten spieren hun energie op anaerobe wijze produceren. Hierdoor komt er melkzuur vrij en dat creëert bij het bewegen een gevoel van stijfheid. Het lijkt alsof je te ver bent gegaan met sporten terwijl je eigenlijk zo goed als niet bewogen kan hebben. Het vrijgekomen melkzuur normaliseert wel tijdelijk de pH  van het bloed.

Ademen door de neus

Wanneer je inademt door je neus, wordt er in je sinussen het gas NO (stikstofoxide) gegenereerd. NO, een vrije radicaal, speelt  o.a. een grote rol in het menselijk lichaam (en in het lichaam van zoogdieren) bij het overbrengen van signalen tussen de cellen.  Het is ook een krachtig vaatverwijderaar. Verder verhoogt ingeademde NO de partieeldruk van zuurstof in het bloed: er wordt meer zuurstof door het bloed getransporteerd. Maar NO doet nog andere wonderen! Bij hartfalen is een groot deel van de oorzaken te wijten aan een te stugge hartspier waardoor de vullingsdruk van het hart te hoog ligt. Door NO wordt de hartspier flexibel! Door een lagere vullingsdruk wordt ook de bloeddruk in de longen lager.

 NO ontstaat niet alleen in de sinussen! Er blijkt volgens bepaalde studies een verband te bestaan tussen voldoende beweging en  NO- productie. Zo was er bij een beroemd experiment uit Dallas,  waarbij een man 3 weken in bed werd gehouden, een  functie verandering van het hart te  zien die overeen kwam met een veroudering van 30 jaar!

Volgens Dr.Arthur Rakhimov zijn dit de bekende effecten van NO in ons lichaam:

  1. De vernietiging van virussen, parasieten en andere ongewenste organismen of cellen in de luchtwegen.
  2. NO speelt een rol in het loskomen van CO2 van de hemoglobine in de longen.
  3. Het zorgt voor vaatverwijding van aders en bloedvaten (hierdoor komt het bloed makkelijker bij de cellen.)
  4. Het heeft een remmende werking op ontstekingen in de aders
  5. NO is betrokken bij de productie van heel wat hormonen.
  6. NO wordt gebruikt bij neurontransmissie: de overbrenging van signalen tussen verschillende cellen.. Zonder NO in ons lichaam kunnen we niet slapen , onthouden, leren, pijn voelen ,…

Maar NO staat niet alleen om de neus een bevoorrechte ademroute te noemen: de slijmen in de neus bekampen bacteriën met  lysozym,een antibacteriële stof. Met recht kon Dr. Buteyko zeggen dat  de mond is gemaakt om te eten, te drinken of te spreken en dat hij bij andere zaken gesloten moet blijven!

De meest voorkomende ziekten op een rijtje:

·         Luchtwegen: ademnood, overgevoeligheid van de luchtwegen, overmatig niezen, veel slijm, chronisch verstropte neus, overmatig veel zuchten of gapen.

·         Zenuwstelsel: licht in het hoofd, duizeligheid, instabiliteit, slechte concentratie, in ernstige gevallen geheugenverlies of bewustzijnsverlies.

·         Hart:  sommige problemen, vooral die waar men geen expliciete oorzaak voor vindt.

·         Psychologisch: nervositeit, spanning en bezorgdheid.

·         Algemeen: droge mond, opgezwollen buik, oprispingen, snel moe, tintelingen, koude vingers en koude tenen, klamme handen, veel zweten, slecht slapen, tranende ogen,een algemeen gevoel van slapte en chronische vermoeidheid.

Al deze ziekten of kwalen kunnen voor het grootste deel verdwijnen door uw ademhaling te optimaliseren. Reken daarom eerst af met volgende oorzaken!

Oorzaken van diepe ademhaling

  • Niet door de neus ademen.
  • Stress (zie uitleg vecht/vlucht reactie)
  • Het idee dat je door diep ademen meer zuurstof kan opnemen. Het idee dat diep ademen gezond en noodzakelijk is.
  • Te veel en verkeerd eten (gedurende lang tijd).
  • Te fanatiek sporten waardoor je door de mond gaat ademen.
  • Tekort aan lichamelijke inspanning.
  • Te veel praten en daarbij door de mond ademen
  • Lang slapen en daarbij door de mond ademen.

Hoe verder gaan?

Dr. Buteyko had de wens om zijn methode enkel door goed opgeleide specialisten ‘aan de man te brengen.’ De reden hiervoor is dat hij niet wilde dat een gebrekkige methode de faam van deze fantastische methode zou ondermijnen. Om deze reden vind je niet gemakkelijk een volledig beschreven methode op internet. Men raadt aan:

·         begin terstond door uw neus te ademen en houd uw mond gesloten.

·         meet uw CP en evalueer uw toestand.

 “CP” is de afkorting van ‘Controle Pauze’. Dit is de tijd in seconden, dat je kan stoppen met ademen, zonder nadien naar adem te snakken. Dus na het uitademen, knijp je je neus dicht en je chronometreert de tijd tot je terug moet inademen.  Dit is niet de meest objectieve meting en het vergt wat oefening om steeds bij dezelfde ademdrang de chronometer af te duwen. Maar de CP is een zeer goede indicator van je algemene gezondheid.

In de tabel hiernaast kan je afleiden hoe gezond je bent: boven de 40 seconden zit je al  goed. Zit je veel lager, dan is het aan u om daar wat aan te doen.

 

Mocht u zich vragen stellen bij de CP van 3 minuten uit de tabel, dan kunnen wij u geruststellen: de Deen Stig Åvall Severinsen is houder van het wereldrecord adem inhouden: 20 minuten en 10 seconden. Dat deed hij in een bad vol met haaien!

Conclusie

Eens te meer zien ze hoe complex het menselijk lichaam is. Elk verkeerd gebruik zal op de duur nadelige gevolgen hebben. Toegegeven, dat we door de neus moeten ademen staat niet expliciet in de Bijbel. Toch moet de tekst die we bovenaan het artikel citeren, ons aanzetten om juist te ademen. Als onze Schepper ons iets voordoet, dan is het voor ons gewoon het beste om dat ook zelf te doen. Dat geldt voor ademen, maar net zo goed voor het “ons kruis opnemen” en onze medemens lief te hebben!